Çilek çeşidini seçmek

1 – İhtiyaçlarınız için uygun olan çilek türüne karar verin. Yaz üretimi çilekler ve yediveren çilekler olmak üzere iki temel tür vardır. Yaz üretimi çilekler yaz başı, yaz ortası ve yaz sonu bitkileridir. Her çilek grubunun içinde bir sürü çeşit vardır ve bazıları oldukça bölgeseldir. Bu yüzden yerli üreticilerden tavsiyeler alın. Genel olarak, çeşitlerden bazıları:

Yediveren veya kalıcı çilek bitkisi: Bunlar en popüler çileklerdir çünkü beş yıl veya daha fazla süreyle büyümeye devam ederler. Yıl boyunca meyve üretirler ( dışarıda ılıman iklimler ve içeride kapta daha soğuk alanlarda ). Devamlı üretim istiyorsanız her ikisi de iyi seçimlerdir.

Haziran ayında meyve veren: Bu bitki ekim zamanına bağlı olarak yaz başında ve ortasında çok miktarda meyve üretir ( yaz mahsulleri ekimden sonra yaklaşık iki ay meyve üretir). Hasadınızı pişirecekseniz ve/veya donduracaksanız bu çeşitten alabilirsiniz.

Nötr gün çilek bitkisi: Bunlar yediverene benzer ancak yıl boyunca daha az sayıda çilek üretirler. Taze çilek yemek istiyorsanız bu en ideal çeşittir.

Alpine çilekler: Bu çilek bitkisi en küçük çilek türlerinden biridir. Meyve küçüktür ancak çok lezzetlidir ve çilek reçeli yapımı için en ideal türdür.

2 – Bitkileri bulun. Seraların birçoğu çilek fidesi stoklar ancak özel bir tür istiyorsanız online araştırma yapmanız gerekebilir. Yaşadığınız yerin koşullarına uygun çilek türlerini öğrenmek için yerli bahçe merkezlerinden tavsiye alabilirsiniz.

Çilek fidesini toprağa veya kaba dikmeden hemen önce alın. Dükkandan satın alınmış saksılarda uzun süre tutmanız köklerin düğümlenmesine, sağlıksız olmasına ve dirençlerini kaybetmesine neden olur.

3 – Hastalık belirtilerini her zaman denetleyin. Çilek fidelerinin yaprakları canlı yeşil olmalıdır ve lekeler, kahverengi kenarlar veya solmuş uçlar olmamalıdır.

Hastalıklara karşı dayanıklı bitkilerden alın. Bu seçenek daha pahalı olsa da bu bitkiler çilek fidelerinin duyarlı olduğu sayısız mantarsı hastalığa karşı koyabilirler.

4 – Çileklerinizi nerede yetiştireceğinize karar verin. Çilekler ihtiyaçları olan toprağı ve gübreyi verdiğiniz zaman tarlalarda da kaplarda da mutlu olurlar. Sahip olduğunuz alana ve bulunduğunuz bölgenin sıcaklığına göre bu size kalmıştır. Örneğin tüm yıl boyunca soğuk iklimde çilek yetiştirmek istiyorsanız, farklı mevsimlerde içeriye ve dışarıya kolayca taşıyabilmek için kaplara ekin.

Çilek Çeşitleri

İster aile içinde kendiniz isterseniz ticari amaçla çilek yetiştiriciliği yapın önemli olan çileği yetiştireceğiniz bölgeye göre doğru olan çilek türünü yetiştirmektir. Ayrıca doğru olan zamanda, doğru bir şekilde hazırlanmış toprağa çileği dikip iyi bir bakım ile çilekten en kaliteli ve verimli ürünü almanız mümkündür.

Aliso: Bu çilek türü marmelat, reçel ve meyve suyuna çok uygun olan bir çilek türüdür. Ayrıca sarılığa karşı duyarlı olan bu çilek türü kışları özellikle ılık bölgeler için uygundur. Erkenci ve sera yetiştiriciliğine uygun olan aliso çileği, meyveden oldukça kolay kopar, bitkisi kuvvetlidir, tat kalitesi orta düzeydedir, oldukça verimlidir, meyve eti sert ve meyvesi iridir.

Tioga: Taşımaya dayanıklı olup tüm bölgelerde yetiştiriciliği önerilen tioga çileği derin dordurma ve gıda sanayii için çok uygun olan bir çilek türüdür. Bu tür sarılığa duyarlıdır ama botritis hastalığına karşı dayanıklıdır. Bu çilek türünün meyvesinin saptan koparılması kolay değildir, tat kalitesi orta derecededir, meyve eti oldukça serttir, verimlidir, iri meyvelere sahiptir ve orta erkenci bir çilek türüdür.

Pocahontas: Bu türün yetiştiriciliği her bölgeye önerilmekle birlikte bir erken-orta mevsim çileği türüdür. Bu çilek türü derin dondurmaya ve sanayiye uygun bir çilek türüdür. Tat kalitesi orta derecededir, çürüklüğe hassas olması ile beraber sarılığa dayanıklıdır ve meyvenin saptan kopması kolaydır.

Yalova9: Bu çilek türü Arnavutköy ve Aliso melezidir. Bu çilek türü özellikle Akdeniz bölgesi için önerilen bir çilek türüdür. Erkenci ve seraya uygun olan bu çilek türünün koku ve tadı oldukça iyidir, meyve eti serttir, bitkisikuvvetlidir ve sarılığa karşı dayanıklıdır. Bu çilek türünün saptan kopması oldukça güçtür.

Yalova15: Arnavutköy ve Tioga melezidir. Bu tür Akdenzi bölgesi dışında her bölgeye önerilen bir çilek türüdür. Bu çilek türü yerli olan çeşitlerimizi aratmayacak olan bir aromaya sahiptir. Saptan koparılması kolay olan bu çilek türü sarılığa ve meyve çürüklüğüne karşı dayanıklıdır. Derin dondurmaya dayanıklı olan bu çilek türünün meyve eti sert, verimli, tat ve kokusu ise son derece iyidir.

Yalova104: Derin dondurma için uygun olan bu çilek türü ılıman bölgeler için uygundur. Bitkisi çok kuvvetlidir, meyve çürüklüğüne ve sarılığa karşı dayanıklıdır. Tadı ve kokusu yabancı çeşitlere nazaran iyidir. Meyve eti oldukça sert olan bu çilek türü çok verimlidir ve iri bir çeşittir.

Balcalı1: Verimli bir çeşit olan balcalı1 Akdeniz iklimi ile kışları soğuk olan bölgeler için uygundur. Uzun konik koyu kırmızı renkte olan bu türün meyve eti serttir ve saptan koparılması zordur. Meyve çürüklüğüne karşı dayanıklı olsa da sarılığa karşı hassastır. Bu çilek çeşidi aroması iyi olan sofralık bir çilek türüdür.

Balcalı2: Verimli ve orta erkenci olan bu tür Akdeniz iklimi için uygun olan bir türdür. Aroması sofralık için uygun olan bu çilek türü parlak kırmızı, köşeli uzun, sarılığa ve meyve çürüklüğüne karşı dayanıklı bir türdür.

Balcalı3: Örtü altı sebzeciliğine uygun olan bu tür çok erkenci bir çilek türüdür. Meyve çürüklüğüne orta derecede duyarlı olan bu tür sarılığa karşı tam duyarlıdır. Bu türün saptan kopması zordur fakat uzun konik, parlak koyu kırmızı ve meyve etinin sert olup aromasının iyi oluşu nedeni ile güzel bir sofralık çeşididir.

Douglas: Sarılığa duyarlı olan bu tür meyve çürüklüğüne karşı dayanıklıdır. Verimlidir ve tüm bölgelerde yetiştirilebilinir. Derin dondurma ve sofralık için uygun olan bu çilek çeşidi konik, kırmızı aroması iyi, meyve eti sert ve saptan kopması kolay bir çilek türüdür.

Dana: İri meyveli olan bu çilek türü, yüksek verimli, açıkta yetiştiriciliğe uygundur. Sarılığa ve meyve çürüklüğüne karşı dayanıklı olan bu çilek türünün saptan kopma kolaylığı orta derecededir. Bu çilek türü parlak kırmızı olup uzun konik, meyve eti orta sertlikte ve aroması orta derecede iyi olan sofralık bir çilek türüdür.

Brio: Sarılığa duyarlı olmasına rağmen meyve çürüklüğüne dayanıklı olan bu tür, verimlidir ve açıkta yetiştiriciliğe uygun olan bir türdür. Meyvenin sapından kopması oldukça zordur. İyi bir aromaya sahip olan bu çilek türü konik kırmızı ve meyve eti serttir.

216: Yaprak leke hastalığına duyarlı olan bu çilek türü, çok iri meyveli olup çok erkenci ve yüksek verimli bir çilek türüdür. Sarılığa duyarlı olmasına karşın meyve çürüklüğüne dayanıklıdır. Bu tür yuvarlak koni şeklinde, kırmızı eti sert, son derece iyi bir aromaya sahip sofralık güzel bir çeşittir. Bu türün saptan kopma zorluğu orta derecededir.

Pajaro: Orta-iri meyveli olan bu çilek türü orta mevsimde hasat edilir ve çok verimli bir çilek türüdür. Meyve çürüklüğüne dayanıklı olup, sarılığa orta derecede duyarlıdır. Meyvesinin saptan kopması zor olsada bu çilek türü çok iyi olan aroması, konik, koyu kırmızı ve met-yve eti sert olması nedeni ile oldukça güzel bir sofralık çeşididir.

Chandler: Yüksek verimli, orta erkenci olan bu çilek türü, özellikle Ege ve Akdeniz bölgeleri için uygundur. Meyve çürüklüğüne dayanıklıdır ama sarılığa orta derecede duyarlıdır. Saptan kopması zor olan bu tür, konik, kırmızı ve meyve eti serttir. Aromasının iyi oluşu nedeni ile sofralık bir çilek türüdür.

Selva: Karadeniz, Akdeniz ve Ege bölgeleri için uygun olan bu çilek türü konik, kırmızı ve meyve eti serttir. Saptan kopma zorluğu orta derecede olan bu çilek türü sarılığa orta derecede duyarlı olup meyve çürüğüne karşı dayanıklıdır. Bu türün aroması orta derecededir ve sofra türü olarak kullanılmaktadır.

Red Chief: Derin dondurma ve sanayiye uygun olan bu çilek türünün saptan kopması zordur. Meyve eti sert, kırmızı, konik olan bu çilek türü sarılığa ve meyve çürüğüne karşı dayanıklı bir çilek türüdür.

Honeoye: Soğuk bölgeler için uygun olan bu çilek türü derin dondurma ve sanayiye uygun bir türdür. Sarılığa ve meyve çürüklüğüne dayanıklıdır ve saptan koparılması zordur. Konik biçimindeki bu çilek türü kırmızıdır ve meyve eti settir.

Lester: Derin dondurma ve sanayiye uygun olan bu çilek türü, meyve çürüklüğüne ve sarılığa karşı dayanıklıdır. Meyve eti sert, koni şeklinde koyu kırmızı saptan koparılması zordur fakat aroması iyi olan bir çilek türüdür.

Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Çilek yetiştiriciliğine başlamak ödüllendiricidir ancak zorlukları olduğundan hazırlıklarınızı dikkatli bir biçimde yapmanız gerekir. Girişiminizin başarılı olması için işinizle ilgili gerekli bütün yönleri kapsayan bir iş planı hazırlamanız hayati önem taşır. İş planında; bahçe düzeni, yetiştirme programı, ekilecek çileklerin türleri, pazarlama stratejisi ve finansal analiz yer almalıdır.

Çilek yetiştiriciliği yaparak güzel para kazanmak istiyorsanız rehber niteliğindeki bu yazımızı sonuna kadar okumanızı şiddetle tavsiye ediyoruz.

Bilimsel adıyla Fragaria olarak bilinen çilek, Rosaceae yani Gülgiller familyasında yer alan meyvelere verilmiş ortak isimdir. Bitkinin meyvesi kırmızı renkte olup üzerinde sarı tonunda noktacıklar bulunmaktadır. Dünya üzerinde isimlendirilebilmiş 20’den fazla çilek çeşidi bulunmaktadır. Bunun dışında farklı melezleri de oluşturulmuştur. En çok tüketilen ve marketlerde satılan çilek, bahçe çileği olarak bilinen fragaria ile ananassa melezi olan türdür.

Anavatanı Amerika olan çileğin üretimi de en çok Amerika’da yapılmaktadır. Türkiye ise; ikinci sıradadır. Dünyanın geneline bakıldığında yıllık üretimi 5 milyon tonu bulan çileğin çocuklarca en sevilen meyvelerden olduğu bilinmektedir. Gün içinde 7-8 adet çilek tüketmek günlük C vitamini ihtiyacını büyük oranda karşılamaktadır. Çileğin tadının yetiştirildiği hava koşulundan etkilenmesi çilekle ilgili en ilginç bilgilerdendir. Lezzeti, tadı, kırmızı görüntüsü ve mis kokusuyla, mevsiminde en çok tüketilenler arasında yer almaktadır.

 

Tadının güzelliği kadar faydalarıyla da dikkat çeken meyvenin düzenli tüketilmesi halinde vücuda birçok olumlu etkisi vardır. Çileğin diğer meyvelere göre çok sayıda türü olduğu da bilinmektedir.

 

Meyvenin kolay bakteri tutabilir yapısı ve toprağa yakın yetiştirilmesi gibi detaylardan dolayı tüketmeden önce iyice yıkanmasında yarar var. Faydalarının çok olmasına rağmen içeriğindeki şeker oranından dolayı dikkatli tüketilmesi gerekiyor.

Pembe renkli, hoş kokulu bir meyvedir. Gülgiller familyasına mensup olup, otsu bir bitkidir. Yazın toprak üstü kısımları kurur, toprakaltı gövdesi kışın da yaşar. Baharla beraber toprak sütü sapları yeniden açar. Çilek meyvesi, «çiçek tablası» nın şekerli ve sulu bir besin maddesiyle dolmasından meydana gelir. Yenilen kısım, yalancı ‘ meyvedir. Asıl meyve, çileğin üzerindeki siyah nokta gibi duran çekirdekleridir. Çileğin birçok çeşitleri vardır. Başlıcaları şunlardır: Dağ çileği, frenk çileği, Bursa çileği, Osmanlı çileği, Ereğli çileği, Arnavutköy çileği. Çilek narin bir bitkidir. Çelikleme yoluyla üretilir. En iyi çilekler memleketimizde yetiştirilir.

Nisan-haziran aylarında, beyaz renkli çiçekler açan 5-30 cm boyunda, çok senelik bir bitkidir. Gövdeleri sürünücü ve tüylüdür.Yaprakları 3 parçalıdır. Yaprakçıklar oval şekilli, kenarları dişli, alt yüzleri grimsi tüylüdür. Meyveleri olgunlukta etlenip pembemsi bir renk almış olan çiçek ekseninin üzerinde, çok sayıda, küçük siyahımsı renkteki tohum gibi kısımlardan ibarettir. Çileğin bir çok tür ve çeşitleri ıslah edilerek önemli kültür bitkileri şeklini almıştır. Yabani orman çilekleri çeşitli iklimlerde yetişmesine rağmen, kültür çilekleri genel olarak ilik iklimleri severler. Tınlı, kumlu, süzek ve humusca zengin topraklarda iyi yetişir. Memleketimizde, en çok Marmara, Ege, Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde ziraatı yapılır. Bursa, İstanbul, Karadeniz Ereğlisi, Antalya ve Mersin’de yetiştirilen çilekler tanınmıştır.