İlkbahar Dikimi

Kışları soğuk geçen bölgelerde genellikle Nisan ayında yapılan bir dikimdir. Bu dikimde frigo fideler veya fidelikte Ocak – Şubat aylarında sökülmeyip bekletilen fideler kullanılır. Bu fideler Mayıs ve Haziran aylarında az miktarda çiçek açarak meyve verirler. Bunların esas ürünü 1 yıl sonraki Haziran ayındadır. Bu bitkilerin 1 yıl boyunca su, besin maddesi ihtiyaçları karşılanmalı ve hastalık ve zarlılardan korunmalıdır.

Kış Dikimi

Kışları ılık  geçen yerlerde yapılır. Dekara yaklaşık 8000 adet bitki dikilir. Dikimler fidelikten sökülen yavru bitkilerle yapılır. Akdeniz Bölgesinde kış dikimi için en uygun zaman Ekim 15 – Kasım 15 arasıdır. İlkbaharda açıkta Mart ortasından itibaren ürün alınmaya başlanır. Ayrıca alçak ve yüksek tüneller altında çilek yetiştiriciliği yapılırsa, ,açıkta yetiştiriciliğe göre yaklaşık 15 -30 günlük erkencilik sağlanır.

Kış dikiminde fidelerin tutma yüzdeleri yüksektir. Bitkilerin sulanması önemli sorun yaratmaz. Kış dikiminin ikinci yılında, teknik ve kültürel önlemlerin iyi alınması, hastalık, zararlı ve yabancı otlarla iyi mücadele edilmesi halinde verim yaz dikimi kadar yüksek olabilir. Dikim sıra üzeri ve sıra arası 25 x 30 cm olmak üzere yapılır.

Yaz Dikimi

Frigo bitkilerde yapılır. Bu dikim sisteminde verim kış dikimine göre 2-3 kat daha fazladır. Ancak ürün kış dikimine göre biraz geç kalmaktadır. Akdeniz Bölgesinde yaz dikimi için en uygun zaman Temmuz 15 – Ağustos 15 arasıdır.-20 OC ‘den çıkartılan frigo fideler  bir gece suda bırakılır. Sonra dikim yapılır. Fideler sıra üzeri ve sıra arası 30 x 32 cm olarak dikilir. Yazın sulama büyük problem teşkil eder. Dekara yaklaşık 6200 adet bitki dikilmektedir.

Bütün yaz ve sonbahar aylarında büyümelerine devam eden bitkiler giderek kuvvetlenmekte ve kışa 5-10 gövdeli olarak girmektedirler. Böyle bitkiler kış soğuklarına karşı dayanıklı olmaktadırlar. Tesis edilen bölgeye göre bu bitkiler Şubat -Mart aylarında bol çiçek açar ve meyve vermeye başlar. Akdeniz kıyı kesiminde ürün Haziran- Temmuz ayına kadar devam eder. Bu dikim sisteminde bir dekarlık alandan ortalama 3-8 ton ürün alınmaktadır.

Akdeniz bölgesinde uzun yıllardan beri yapılan araştırmalar yaz dikim sisteminin bütün öteki sistemlerden üstün olduğunu göstermiştir.

Sonbahar Dikimi

Bu dikim sisteminde fideler, Eylül-Ekim aylarında fidelikten sökülerek asıl yerlerine dikilmektedir. Meyve erken, kalite ve verim düşük olmaktadır. Bu dikim sisteminde yetiştiriciliğin ısıtılan sera veya yüksek tünellerde yapılması gerekir.

Fide Dikimi ve Humik Asit Kullanımı

“Organik veya ekolojik tarımda uygulama alanı bulan ve ‘aktivatör gübre’ olarak kullanılan humik asit, toprakta mineral dengesinin oluşmasını sağlamakta, verim, verim unsurları ve kalite üzerine olumlu etkileri bulunmaktadır (Pilanalı vd., 2001)”.

Humik Asit’in bitkilerde hücre zarı geçirgenliğini, kök hücre büyüklüğünü, fotosentez ve solunum etkinliğini, oksijen ve fosfor alımını artırdığı ispatlanmış dünya genelinde bir çok çalışma vardır.

Mikro Aktif® K-Humik bitkilerin kök ve toprak üstü aksamının gelişimini ve çiçeklenmeyi arttırarak, toprak suyu ve havasından daha iyi yararlanmasını ve dengeli beslenmesini sağlayarak bitki verimi ve kalitesini çok yüksek düzeyde arttırır.Ürünün raf ömrünü uzatır.

Çilek fideleri dikilmeden önce 100 LT Suya 2 LT. Mikro Aktif® K-Humik karıştırılarak hazırlanana çözeltiye çilek fideleri bandırılarak toprağa ekimi gerçekleştirilir.

Fide dikiminin ardından yaprak ve tepe oluşumu , çiçeklenme dönemi ve meyve oluşumunu dönemlerinde yapılacak sulamalarda damla sulama ile Dekara / 2 Litre. Mikro Aktif® K-Humik uygulaması yapılmalıdır.

Fideler serin ve nemli havalarda dikilmelidir. Fide açılan çukurlara tam kök boğazı seviyesinde dikilir. Dikimden önce kök (8-10 cm kalacak şekilde ) ,taç tuvaleti (2-3 genç yaprak kalacak şekilde)yapılarak bitkilerin tutma oranı arttırılır. Dikimden sonra cansuyu verilir. Yaz dikiminde bitkiler 15 gün, günde en az 3 defa olmak üzere çok iyi sulanmalıdır.

Yaz dikiminde dikimden 6-8 gün sonra açan çiçekler koparılmalıdır.

Çilek meyvelerinin olgunlaşmasında meyve yüzeyinde yer alan akenlerin önemli etkisi vardır. Akenlerin ürettiği oksinlerin meyve iriliğini arttırdığı bilinmektedir. Yapılan çalışmalarda akenleri çıkartılmış küçük ve yeşil meyvelerin gelişemediği belirlenmiştir. Bundan dolayı, genel olarak, aken sayısının çokluğu ve meyve yüzeyindeki yerleşim biçimi meyvenin iriliği ve renklenmesi üzerine etkili olur. Bir araştırmada meyve tutumundan 7 gün sonra akenleri tek tek çıkartılmış ve dışarıdan bu meyvelere 1-Naphthylan Acetic Acid (1-NAA), su ve Phenoxyacetic acid (POA) uygulanmıştır.

Deneme sonunda NAA olgunluğu teşvik etmiştir. POA ise meyve olgunluğu üzerine düşük düzeyde etkili olmuştur.
Çilek klimakterik olmayan bir meyvedir. Bu yüzden çilek meyvelerinin olgunluğu klimakterik meyvelerin olgunluk hormonu olarak bilinen etilen den bağımsız olarak gerçekleşir. Çilekte meyve gelişimi üzerine oksinin önemli bir etkisi vardır. Meyve üzerinde yer alan akenler oksinin üretildiği merkezlerdir. Burada üretilen oksinler meyvenin gelişmesini, etlenip sulanmasını ve sonunda olgunlaşmasını sağlar.

Klimakterik özellik göstermeyen meyve oluşumu nedeniyle çilek, hasattan sonra olgunlaşmasını sürdüremez. Hasat esnasında rengini aynen muhafaza eder. Meyve şayet az renklenmişse, hasattan sonrada bu haliyle kalır. Bu yüzden çilek meyveleri ideal iriliğe ve renge ulaştığında toplanmalıdır. Aksi takdirde meyve istenen özellikte olmayacaktır. Çilek meyvelerinin kırmızı renkteki görünümleri çekiciliklerini arttırır. Pazarda iyi renklenmiş bir meyve, daha az renkli meyveye göre daha fazla talep görür. Çilek meyvelerinin %80-90 düzeyindeki renklenme hasad için uygundur. Tam renklenmiş meyvelerde et yumuşaklığı nedeniyle raf ömrünün kısa olacağı unutulmamalıdır. Bu yüzden Hasad renginin iyi belirlenmesi gerekir. Çilek meyvelerindeki renklenme düzeylerine göre olum devreleri; beyaz olum, %50 düzeyinde kırmızı olum, %75 düzeyinde kırmızı olum ve %100 renk olum devreleri olmak üzere sınıflandırılabilir. %75 ile %100 arasındaki renk oluşumu Hasad için idealdir. Meyveler hasattan sonra uzun bir yoldan sonra pazara sunulacaksa daha az renkli ilen toplanabilir. Bu sayede yola daha iyi dayanabilir. Yüzey renklenme oranının artışı meyvenin daha hassas olmasını da beraberinde getirir. Şayet Pazar yakınsa, uzun bir yol kat etmesi gerekmiyorsa %75 ve üzeri renklenmenin oluşması beklenebilir. Çileğin renklenmesi üzerine güneşlenmenin ve sıcaklığın etkisi vardır. Ancak sıcaklığın etkisi güneşlenmeden daha fazladır. Sıcaklığın yüksek olması renklenmenin de daha hızlı oluşmasını sağlar. Çilek henüz %10 düzeyinin altında renk oluşumuna sahip olduğunda, 29 0C lik sıcaklık ile 48 saat içersinde tam rengini alabilir. Sıcaklık derecesindeki düşüş renklenmede düzensizlikler ve gecikmeler ortaya çıkmasına yol açar. Örneğin 18 0C lik bir sıcaklıkta %90 renk oluşumuna ancak 96 saatten sonra ulaşılabilir. 13 0C de ise renklenmenin nerdeyse hiç oluşmadığı yada çok az oluştuğu belirlenmiştir.
Çilek olgunluğunda suda çözünür kuru madde miktarı ve titre edilebilir asitliğinde önemi vardır. Suda çözünebilir kuru madde miktarı en az % 7 olması arzu edilir. Bu değerin yüksek olması daha lezzetli olması anlamına gelir. % 10 düzeyindeki suda çözünür kuru madde miktarına sahip olan meyveler düşük düzeydekilere göre daha lezzetli ve aromalı olur. Titre edilebilir asit düzeyi en fazla %0.8 olması istenir. Daha yüksek titre edilebilir asit demek meyvenin daha asitli olması demektir. Bu ise çilekte pek istenmez. Titre edilebilir asitlik düzeyi ne kadar düşükse meyve lezzeti ve yenebilirliği de o kadar iyi olur.

kaynak : uzumsu.com

 

Çilek yetiştiriciliğinde en ideal toprak; pH 6,5 olan, su tutma kapasitesi düşük, kumlu tınlı hafif bünyeli topraklardır. Yetiştiricilik yapılacak toprak hastalıklar ve nematod yönünden temiz olmalıdır. Dekara 4-5 ton yanmış çiftlik gübresi verildikten sonra toprak fumige yada solarize edilmelidir. Masuralar 60-70 cm genişliğinde, 25-30 cm yüksekliğinde olmalı ve büyük arazilerde karık pulluğu, küçük alanlarda ise elle yapılmalıdır.

Çilek genel olarak derin, verimli, iyi drene edilmiş nem tutma kapasitesi yüksek topraklarda iyi gelişir ve bol ürün verir, en iyi toprak kumlu-killi milli ve süzek topraklardır. Allüviyal humuslu tınlı topraklarda da iyi gelişir. Kireçli toprakları sevmez, asit toprak ister. pH 6.5 un üzerine çıkmamalıdır.

 

Çilek çeşidini seçmek

1 – İhtiyaçlarınız için uygun olan çilek türüne karar verin. Yaz üretimi çilekler ve yediveren çilekler olmak üzere iki temel tür vardır. Yaz üretimi çilekler yaz başı, yaz ortası ve yaz sonu bitkileridir. Her çilek grubunun içinde bir sürü çeşit vardır ve bazıları oldukça bölgeseldir. Bu yüzden yerli üreticilerden tavsiyeler alın. Genel olarak, çeşitlerden bazıları:

Yediveren veya kalıcı çilek bitkisi: Bunlar en popüler çileklerdir çünkü beş yıl veya daha fazla süreyle büyümeye devam ederler. Yıl boyunca meyve üretirler ( dışarıda ılıman iklimler ve içeride kapta daha soğuk alanlarda ). Devamlı üretim istiyorsanız her ikisi de iyi seçimlerdir.

Haziran ayında meyve veren: Bu bitki ekim zamanına bağlı olarak yaz başında ve ortasında çok miktarda meyve üretir ( yaz mahsulleri ekimden sonra yaklaşık iki ay meyve üretir). Hasadınızı pişirecekseniz ve/veya donduracaksanız bu çeşitten alabilirsiniz.

Nötr gün çilek bitkisi: Bunlar yediverene benzer ancak yıl boyunca daha az sayıda çilek üretirler. Taze çilek yemek istiyorsanız bu en ideal çeşittir.

Alpine çilekler: Bu çilek bitkisi en küçük çilek türlerinden biridir. Meyve küçüktür ancak çok lezzetlidir ve çilek reçeli yapımı için en ideal türdür.

2 – Bitkileri bulun. Seraların birçoğu çilek fidesi stoklar ancak özel bir tür istiyorsanız online araştırma yapmanız gerekebilir. Yaşadığınız yerin koşullarına uygun çilek türlerini öğrenmek için yerli bahçe merkezlerinden tavsiye alabilirsiniz.

Çilek fidesini toprağa veya kaba dikmeden hemen önce alın. Dükkandan satın alınmış saksılarda uzun süre tutmanız köklerin düğümlenmesine, sağlıksız olmasına ve dirençlerini kaybetmesine neden olur.

3 – Hastalık belirtilerini her zaman denetleyin. Çilek fidelerinin yaprakları canlı yeşil olmalıdır ve lekeler, kahverengi kenarlar veya solmuş uçlar olmamalıdır.

Hastalıklara karşı dayanıklı bitkilerden alın. Bu seçenek daha pahalı olsa da bu bitkiler çilek fidelerinin duyarlı olduğu sayısız mantarsı hastalığa karşı koyabilirler.

4 – Çileklerinizi nerede yetiştireceğinize karar verin. Çilekler ihtiyaçları olan toprağı ve gübreyi verdiğiniz zaman tarlalarda da kaplarda da mutlu olurlar. Sahip olduğunuz alana ve bulunduğunuz bölgenin sıcaklığına göre bu size kalmıştır. Örneğin tüm yıl boyunca soğuk iklimde çilek yetiştirmek istiyorsanız, farklı mevsimlerde içeriye ve dışarıya kolayca taşıyabilmek için kaplara ekin.

Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Çilek yetiştiriciliğine başlamak ödüllendiricidir ancak zorlukları olduğundan hazırlıklarınızı dikkatli bir biçimde yapmanız gerekir. Girişiminizin başarılı olması için işinizle ilgili gerekli bütün yönleri kapsayan bir iş planı hazırlamanız hayati önem taşır. İş planında; bahçe düzeni, yetiştirme programı, ekilecek çileklerin türleri, pazarlama stratejisi ve finansal analiz yer almalıdır.

Çilek yetiştiriciliği yaparak güzel para kazanmak istiyorsanız rehber niteliğindeki bu yazımızı sonuna kadar okumanızı şiddetle tavsiye ediyoruz.

Bilimsel adıyla Fragaria olarak bilinen çilek, Rosaceae yani Gülgiller familyasında yer alan meyvelere verilmiş ortak isimdir. Bitkinin meyvesi kırmızı renkte olup üzerinde sarı tonunda noktacıklar bulunmaktadır. Dünya üzerinde isimlendirilebilmiş 20’den fazla çilek çeşidi bulunmaktadır. Bunun dışında farklı melezleri de oluşturulmuştur. En çok tüketilen ve marketlerde satılan çilek, bahçe çileği olarak bilinen fragaria ile ananassa melezi olan türdür.

Anavatanı Amerika olan çileğin üretimi de en çok Amerika’da yapılmaktadır. Türkiye ise; ikinci sıradadır. Dünyanın geneline bakıldığında yıllık üretimi 5 milyon tonu bulan çileğin çocuklarca en sevilen meyvelerden olduğu bilinmektedir. Gün içinde 7-8 adet çilek tüketmek günlük C vitamini ihtiyacını büyük oranda karşılamaktadır. Çileğin tadının yetiştirildiği hava koşulundan etkilenmesi çilekle ilgili en ilginç bilgilerdendir. Lezzeti, tadı, kırmızı görüntüsü ve mis kokusuyla, mevsiminde en çok tüketilenler arasında yer almaktadır.

 

Tadının güzelliği kadar faydalarıyla da dikkat çeken meyvenin düzenli tüketilmesi halinde vücuda birçok olumlu etkisi vardır. Çileğin diğer meyvelere göre çok sayıda türü olduğu da bilinmektedir.

 

Meyvenin kolay bakteri tutabilir yapısı ve toprağa yakın yetiştirilmesi gibi detaylardan dolayı tüketmeden önce iyice yıkanmasında yarar var. Faydalarının çok olmasına rağmen içeriğindeki şeker oranından dolayı dikkatli tüketilmesi gerekiyor.

Pembe renkli, hoş kokulu bir meyvedir. Gülgiller familyasına mensup olup, otsu bir bitkidir. Yazın toprak üstü kısımları kurur, toprakaltı gövdesi kışın da yaşar. Baharla beraber toprak sütü sapları yeniden açar. Çilek meyvesi, «çiçek tablası» nın şekerli ve sulu bir besin maddesiyle dolmasından meydana gelir. Yenilen kısım, yalancı ‘ meyvedir. Asıl meyve, çileğin üzerindeki siyah nokta gibi duran çekirdekleridir. Çileğin birçok çeşitleri vardır. Başlıcaları şunlardır: Dağ çileği, frenk çileği, Bursa çileği, Osmanlı çileği, Ereğli çileği, Arnavutköy çileği. Çilek narin bir bitkidir. Çelikleme yoluyla üretilir. En iyi çilekler memleketimizde yetiştirilir.

Nisan-haziran aylarında, beyaz renkli çiçekler açan 5-30 cm boyunda, çok senelik bir bitkidir. Gövdeleri sürünücü ve tüylüdür.Yaprakları 3 parçalıdır. Yaprakçıklar oval şekilli, kenarları dişli, alt yüzleri grimsi tüylüdür. Meyveleri olgunlukta etlenip pembemsi bir renk almış olan çiçek ekseninin üzerinde, çok sayıda, küçük siyahımsı renkteki tohum gibi kısımlardan ibarettir. Çileğin bir çok tür ve çeşitleri ıslah edilerek önemli kültür bitkileri şeklini almıştır. Yabani orman çilekleri çeşitli iklimlerde yetişmesine rağmen, kültür çilekleri genel olarak ilik iklimleri severler. Tınlı, kumlu, süzek ve humusca zengin topraklarda iyi yetişir. Memleketimizde, en çok Marmara, Ege, Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde ziraatı yapılır. Bursa, İstanbul, Karadeniz Ereğlisi, Antalya ve Mersin’de yetiştirilen çilekler tanınmıştır.